หมากเม่าภูพาน ซูเปอร์ฟู้ดท้องถิ่น… สู่ตลาดนวัตกรรม

คุณพรชนก วิศรียา | กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปน้าผลไม้ช้างพลังสอง จังหวัดสกลนคร

ภูไพรสาร พื้นที่ส่งเสริมการสร้างป่า สร้างรายได้ คุณพรชนก วิศรียา เกษตรกรรุ่นใหม่ หัวหน้ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปน้าผลไม้ช้างพลังสอง อำเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร ผู้สืบทอดพื้นที่สวนผสมแสนอบอุ่นเต็มไปด้วยพืชพันธุ์หลากหลายจากคุณแม่ประรส วิศรียา เป็นพื้นที่ส่งเสริมการสร้างป่า สร้างรายได้ และร่วมอนุรักษณ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ในพื้นที่จะประกอบไปด้วยต้นตรีผลา หมากเม่า มะม่วงหาวมะนาวโห่ มัลเบอร์รี่ มะขามป้อม ฟักข้าว กาแฟ และพืชสมุนไพรอื่นๆ อีกมากมาย อย่างหมากเม่าเองที่เป็นไม้ป่ายืนต้น ให้ผล อยู่ในตระกูลเบอร์รี่ ทางกลุ่มก็ได้นำมาแปรรูปเป็นน้ำหมากเม่าพร้อมดื่ม ภายใต้แบรนด์ ภูไพรสาร (Phupraisarn) แต่ด้วยภาวะปัญหาโลกรวน ดินฟ้าอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้หมากเม่าออกผลไม่ตรงฤดูกาล ร่วงหล่นเสียหายก่อนเก็บเกี่ยว มีการรับซื้อในราคาที่ตกต่ำ ทำให้เกษตรกรผู้ปลูกหมากเม่าในพื้นที่อำเภอภูพานเดือดร้อนเป็นจำนวนมาก

จากปัญหาเปลี่ยนเป็นงานวิจัยใส่นวัตกรรม

ทางกลุ่มจึงเริ่มหาทางแก้ด้วยการเพิ่มมูลค่าให้กับหมากเม่า และเพิ่มราคารับซื้อให้กับกลุ่มเกษตรกร โดยการในนวัตกรรมผ่านงานวิจัยจากโครงการ “การพัฒนาผู้ประกอบการและยกระดับห่วงโซ่คุณค่าธุรกิจหมากเม่าบนฐานทรัพยากรท้องถิ่นสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่จังหวัดสกลนคร” เพื่อนำหมากเม่ามาแปรรูปเป็นผงเพื่อให้ผู้ประกอบการหรือผู้สนใจนำไปแปรรูปอาหารอื่นๆ ต่อไป ซึ่งจากเดิมมีการรับซื้อหมากเม่าแดงราคา 10-15 บาทต่อกิโลกรัม  หลังจากเข้าร่วมโครงการกลุ่มสามารถซื้อหมากเม่าเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า หรือประมาณ 30 บาทต่อกิโลกรัม

ตลาดและความท้าทาย

ถึงแม้ว่ากระบวนการผลิตผงหมากเม่าจะต้องใช้โรงงานผลิตจากหลายแหล่ง ตั้งแต่การคั้นน้ำจนได้น้ำหมากเม่าเข้มข้น จากนั้นแช่เย็นแล้วส่งไปแปรรูปเป็นผงที่โรงงาน OEM ที่จังหวัดสมุทรปราการ จากนั้นส่งผงหมากเม่าที่ได้มาแพ็คบรรจุที่โรงงานจังหวัดร้อยเอ็ด แล้วส่งกลับมาที่กลุ่มจังหวัดสกลนคร นั่นทำให้ต้นทุนการผลิตมีราคาค่อนข้างสูง แต่ก็สามารถสร้างมูลค่าให้กับหมากเม่าที่มีราคาตกต่ำได้ถึง 2,500-3,000  บาทต่อกิโลกรัม

ในอนาคตทางกลุ่มมองว่าหากสามารถลดต้นทุนการผลิตได้ การผลิตผงหมากเม่าในระดับอุตสาหกรรมก็มีความน่าสนใจด้วยคุณค่าทางโภชนาการที่มีค่าแอนโทไซยานิน (Anthocyanin)  และ แทนนิน (Tannin) สูง เหมาะกับนำไปแปรรูปเป็นซูเปอร์ฟู้ดและอาหาร อื่นๆ โดยทำมาจากผลไม้ในท้องถิ่นไทยแท้ๆ ให้เป็นที่รู้จักอีกด้วย